ស្តង់ដារសាកល្បង "ការការពារភ្លើង" នៃសម្ភារៈសំណង់
តើប្រទេសនីមួយៗសាកល្បងដោយរបៀបណា?
ពេលនិយាយដល់ "សម្ភារៈធន់នឹងភ្លើង" អ្នកខ្លះអាចគិតថាមានស្តង់ដារតែមួយទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែការពិតប្រទេសនីមួយៗមានប្រព័ន្ធសាកល្បង និងលក្ខខណ្ឌដាក់ពិន្ទុខុសៗគ្នា ទោះបីជាវាស់រឿងតែមួយគឺ "សុវត្ថិភាពពីភ្លើង" ក៏ដោយ។ អត្ថបទនេះនឹងនាំលោកអ្នកស្គាល់ស្តង់ដារសំខាន់ៗពី 6 ប្រទេស/តំបន់ ដែលស្ថាបត្យករ និងវិស្វករទូទាំងពិភពលោកប្រើប្រាស់ជាឯកសារយោង។
ជាដំបូង ត្រូវយល់ថាការសាកល្បងសម្ភារៈធន់នឹងភ្លើងត្រូវបានបែងចែកជា 3 ក្រុមចម្បង៖
Reaction to Fire — វាស់ថាាតើសម្ភារៈងាយឆេះកម្រិតណា និងរាលដាលភ្លើងលឿនប៉ុណ្ណា។
Fire Resistance — វាស់ថារចនាសម្ព័ន្ធ (ជញ្ជាំង ធ្នែកម្រាល ទ្វារ) អាចទាំ្រទាំភ្លើងបានប៉ុន្មាននាទីមុនពេលភ្លើងឆេះទម្លុះឆ្លងកាត់។
Smoke & Toxicity — វាស់បរិមាណផ្សែង និងសារធាតុពុលដែលកើតឡើង។
🇬🇧 ចក្រភពអង់គ្លេស — BS 476
ជាស្តង់ដារយូរលង់ដែលនៅតែប្រើប្រាស់ទូទាំងពិភពលោក បែងចែកជាផ្នែកជាច្រើន (Part) ដែលយើងស្គាល់ទូទៅគឺ៖
- BS 476 Part 6-7 : សាកល្បងការរាលដាលភ្លើងនៅលើផ្ទៃសម្ភារៈ (Surface Spread of Flame) និងអត្រាបញ្ចេញកំដៅ ចាត់ថ្នាក់ពី Class 0 (ល្អបំផុត) រហូតដល់ Class 4។
- BS 476 Part 20-23 : សាកល្បងភាពធន់នឹងភ្លើងរបស់រចនាសម្ព័ន្ធ (Fire Resistance) ដោយផ្តល់លទ្ធផលជាថិរវេលាដែលវាអាចទ្រាំទ្រភ្លើងបាន ដូចជា 30, 60, 90, 120 នាទី មុនពេលរចនាសម្ព័ន្ធបាត់បង់សមត្ថភាពក្នុងការការពារភ្លើង ការពារកំដៅ ឬការពារផ្សែង។
BS 476 ក៏មានឥទ្ធិពលលើស្តង់ដារនៃប្រទេសជាច្រើនក្នុងសហគមន៍ប្រជាជាតិ រួមទាំងផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសថៃផងដែរ។
🇺🇸 សហរដ្ឋអាមេរិក — ASTM E84 និង ASTM E119
- ASTM E84 (Steiner Tunnel Test) : សាកល្បងដោយការដាក់ភ្លើងនៅចុងរូងសាកល្បងដ៏វែង និងវាស់ថាភ្លើងរាលដាលតាមផ្ទៃសម្ភារៈលឿនប៉ុណ្ណា ព្រមទាំងវាស់ដង់ស៊ីតេនៃផ្សែង (Smoke Developed Index) លទ្ធផលត្រូវបានចាត់ជា Class A (ល្អបំផុត, Flame Spread Index 0-25), Class B និង Class C។
- ASTM E119 : សាកល្បងភាពធន់នឹងភ្លើងរបស់រចនាសម្ព័ន្ធ ប្រហាក់ប្រហែលនឹង BS 476 Part 20-23 ដោយដុតគំរូក្នុងឡសាកល្បងតាមខ្សែកោងសីតុណ្ហភាពស្តង់ដារ រួចវាស់ថិរវេលាដែលវាអាចទ្រាំទ្របាន។
ស្តង់ដារ ASTM គឺជាទីពេញនិយមប្រើប្រាស់ជាឯកសារយោងក្នុងគម្រោងដែលត្រូវការស្តង់ដារអន្តរជាតិកម្រិតខ្ពស់ ដោយសារវាមានលក្ខខណ្ឌតឹងរឹង និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ទូលំទូលាយ។
🇪🇺 សហភាពអឺរ៉ុប — EN 13501
ប្រព័ន្ធអឺរ៉ុបមានចំណុចលេចធ្លោត្រង់ថាវាផ្ដល់ "កូដស្តង់ដារ" ដែលងាយយល់ដោយខ្លួនឯង។
- EN 13501-1 (Reaction to Fire) : បែងចែកក្រុមวัสดุជា Euroclass ចាប់ពី A1 (មិនឆេះសោះ) ដល់ F ព្រមទាំងមានកូដបន្ថែម ដូចជា s1-s3 (បរិមាណផ្សែង, s1 = តិចបំផុត) និង d0-d2 (ការ מטרה ጠብታ ការទម្លាក់ដំណក់វត្ថុធាតុដែលឆេះ, d0 = គ្មានដំណក់ភ្លើង)
- EN 13501-2 (Fire Resistance) : ផ្តល់លទ្ធផលជាកូដ ដូចជា REI 45 មានន័យថា រចនាសម្ព័ន្ធនោះរក្សាបាននូវសមត្ថភាពទ្រទម្ងន់ (R), ភាពសុចរិតមិនឱ្យភ្លើងទម្លុះ (E), និងការការពារកម្ដៅ (I) បានរយៈពេល 45 នាទី
ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់ជាឯកសារយោងនៅតាមបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងអាស៊ីផងដែរ ព្រោះងាយស្រួលអានតម្លៃ និងប្រៀបធៀបគ្នា។
🇯🇵 ជប៉ុន — JIS A1304 និង Building Standards Act
ប្រទេសជប៉ុនមានប្រព័ន្ធសាកល្បងដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍជាយូរមកហើយ ដោយសារតែប្រវត្តិសាស្ត្រទីក្រុងធ្លាប់ជួបប្រទះគ្រោះអគ្គិភ័យទ្រង់ទ្រាយធំច្រើនដង។
- JIS A1304 : សាកល្បងភាពធន់នឹងភ្លើងរបស់គ្រឿងបង្គុំរចនាសម្ព័ន្ធអគារ (ជញ្ជាំង សសរ ធ្នឹម កម្រាល ឧបសគ្គ/ផ្ទាំងបាំង ছাদ ਛਾਤ ছাদ/ចន្លោះ ছাদ ਛਾਤ ছাদ/ ছাদ) ដោយប្រើក្រាហ្វសីតុណ្ហភាពស្តង់ដារដែលស្រដៀងទៅនឹង ASTM E119, BS 476 និង DIN 4102 របស់អាល្លឺម៉ង់ ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលអាចប្រៀបធៀបគ្នាបានក្នុងកម្រិតណាមួយ។
- ក្រោមច្បាប់ Building Standards Act វត្ថុធាតុដើមដែលត្រូវការការបញ្ជាក់ជា "សម្ភារៈមិនឆេះ" (Non-combustible Material) ត្រូវតែឆ្លងកាត់ការសាកល្បងទាំងផ្នែកបញ្ចេញកម្ដៅ និងការកើតឧស្ម័នពុល ស្របតាមសៀវភៅណែនាំសាកល្បងរបស់ស្ថាប័នដែលបានទទួលស្គាល់។
🇦🇺 អូស្ត្រាលី — AS 1530 Series
អូស្ត្រាលីប្រើប្រាស់ชุดស្តង់ដារ AS 1530 ដែលបែងចែកជាច្រើនផ្នែកស្រដៀងនឹងប្រព័ន្ធអង់គ្លេស។
- AS 1530.1 : សាកល្បងសមត្ថភាពក្នុងការឆេះរបស់សម្ភារៈ (Combustibility)
- AS 1530.3 : សាកល្បងការឆេះរាលដាល ការរាលដាលអគ្គិភ័យ ការបញ្ចេញកម្ដៅ និងផ្សែង សម្រាប់ជញ្ជាំងខាងក្នុងក្នុងអំឡុងពេលចាប់ផ្តើមនៃអគ្គិភ័យ។
- AS 1530.4 : សាកល្បងភាពធន់នឹងភ្លើងរបស់រចនាសម្ព័ន្ធ ផ្តល់លទ្ធផលជា FRL (Fire Resistance Level) ដូចជា 90/60/30 មានន័យថា ធន់រចនាសម្ព័ន្ធ 90 នាទី ធន់ការទម្លុះរបស់ភ្លើង 60 នាទី និងការពារកម្ដៅ 30 នាទី។
ប្រព័ន្ធនេះត្រូវតភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ជាមួយ National Construction Code (NCC) របស់អូស្ត្រាលី ហើយការសាកល្បងត្រូវតែធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដែលទទួលបានការបញ្ជាក់ពី NATA តែប៉ុណ្ណោះ។
🇹🇭 ประเทศไทย — មยผ. 1301/1302 និងបទប្បញ្ញត្តិក្រសួង
ประเทศไทยយោងលើគោលការណ៍ណែនាំទាំងស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងច្បាប់ជាក់លាក់។
- มยผ. 1301 និង 1302 : កំណត់ស្តង់ដារសម្រាប់ការឆេះរាលដាល និងការបង្កើតផ្សែងនៃសម្ភារៈតុបតែងខាងក្នុងក្នុងអាคารសាធារណៈ ដោយតំបន់សាលធំ និងផ្លូវជម្លៀសត្រូវតែបំពេញតាមស្តង់ដារសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុតស្មើនឹង Class A (FSI 0-25 និង SDI មិនលើសពី 450 យោងតាមប្រព័ន្ធ ASTM E84)
- បទប្បញ្ញត្តិក្រសួងទាក់ទងនឹងសុវត្ថិភាពអគារ : កំណត់ថាសម្ភារៈដែលប្រើសម្រាប់បាំងទ្រនាប់ ছাদ ពិដាន ជញ្ជាំង និងផ្ទៃតុបតែងខាងក្នុងត្រូវតែមានលក្ខណៈសម្បត្តិមិនឆេះ និងឆ្លងកាត់ការបញ្ជាក់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងស្តីពីការរាលដាលអគ្គីភ័យ និងផ្សែង ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ផ្តល់សេវាសាធារណៈ។
ហេតុអ្វីបានជាបញ្ហានេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការជ្រើសរើសសម្ភារៈ
ទោះបីជាឈ្មោះស្តង់ដារខុសគ្នា ប៉ុន្តែគោលការណ៍មូលដ្ឋានស្រដៀងគ្នាគឺ៖
(1) តើសម្ភារៈឆេះរាលដាលយឺតកម្រិតណា
(2) អាចទ្រាំទ្រនឹងកំដៅភ្លើងបានប៉ុន្មាននាទី
(3) តើបង្កើតផ្សែងពុលក្នុងកម្រិតណា
ស្ថាបត្យករ និងអ្នករៀបចំការឌីហ្សាញដែលធ្វើការជាមួយគម្រោងអន្តរជាតិ ដូច្នេះច្រើនតែត្រូវយល់ដິ່ງលើប្រព័ន្ធស្តង់ដារច្រើនជាងមួយ ដើម្បីជ្រើសរើសសម្ភារៈដែលស័ក្តិសមនឹងការកំណត់របស់ប្រទេសនីមួយៗ។
ផលិតផលរបស់ Trandar Acoustics ត្រូវបានឆ្លងកាត់ការធ្វើតេស្ត និងមានឯកសារបញ្ជាក់គ្របដណ្តប់លើស្តង់ដារអន្តរជាតិជាច្រើនប្រព័ន្ធ (ឧទាហរណ៍ BS 476, ASTM E84, EN 13501) ដើម្បីធានាថាអាចយកទៅប្រើប្រាស់ជាឯកសារយោងទាំងក្នុងគម្រោងក្នុងស្រុក និងគម្រោងដែលត្រូវយោងតាមស្តង់ដារបរទេស។