Nhiều gia đình rất chú trọng đến chất lượng không khí từ máy lọc không khí, sàn gỗ không độc hại hay sơn nhà không mùi, nhưng thường quên mất "trần nhà" – bề mặt chiếm gần như toàn bộ diện tích ngôi nhà và nằm ngay trên đầu chúng ta trong suốt thời gian sinh hoạt ở nhà.
Một số loại trần nhà có đặc tính dễ tích tụ bụi bẩn, độ ẩm và nấm mốc, là tác nhân kích thích dị ứng và gây các vấn đề về đường hô hấp mà chủ nhà có thể không nhận ra. Bài viết này tổng hợp 5 dấu hiệu giúp đánh giá mức độ rủi ro của trần nhà trong không gian sống.
1. Vật liệu dễ hút ẩm
Một số loại trần nhà, đặc biệt là những loại có thành phần chính từ bột giấy hoặc cellulose, có đặc tính dễ hút ẩm từ không khí. Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm với độ ẩm tương đối cao gần như quanh năm ở Thái Lan, loại vật liệu này có nguy cơ tích tụ độ ẩm bên trong tấm trần mà không biểu hiện triệu chứng bất thường ra bên ngoài trong giai đoạn đầu, trước khi độ ẩm biến thành nguồn sinh sôi nấm mốc sau đó.
Cách nhận biết: Thử chạm vào bề mặt trần ở khu vực gần phòng tắm, nhà bếp hoặc những nơi thông gió kém. Nếu cảm thấy mềm bất thường hoặc nặng hơn các khu vực khác, đó có thể là dấu hiệu của độ ẩm tích tụ.
2. Cấu trúc vật liệu dễ bong tróc sợi
Trần nhà sản xuất từ sợi kém chất lượng hoặc các tấm bị hư hỏng do va đập và độ ẩm trong thời gian dài có thể có các sợi nhỏ bong tróc và hòa lẫn vào không khí trong nhà mà mắt thường không nhìn thấy được. Bụi mịn từ các sợi này là một trong những nguyên nhân kích thích các triệu chứng dị ứng đường hô hấp và kích ứng da ở một số người.
Cách nhận biết: Nếu phát hiện bột bụi màu trắng hoặc kem tích tụ trên đồ nội thất phía dưới đường trần nhà mà không có nguyên nhân rõ ràng nào khác, nên kiểm tra tình trạng bề mặt trần xem có vết nứt hoặc xuống cấp hay không.
3. Mùi nồng hoặc hợp chất hữu cơ dễ bay hơi từ keo và chất phủ
Một số mẫu trần sử dụng keo dán hoặc chất phủ bề mặt có chứa hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) cũng như formaldehyde trong quá trình sản xuất. Mặc dù hàm lượng nằm trong tiêu chuẩn công nghiệp, nhưng trong không gian kín thông gió kém, các chất này có thể tích tụ và trở thành tác nhân kích thích dị ứng hoặc kích thích đường hô hấp trong dài hạn, đặc biệt là ở những ngôi nhà mới lắp đặt trần chưa lâu.
Cách nhận biết: Nếu cảm thấy cay mũi hoặc có mùi nồng bất thường trong phòng mới lắp đặt trần kéo dài hơn bình thường (hơn 2-3 tuần), nên tăng cường thông gió và hỏi thông tin về vật liệu từ đơn vị thi công.
4. Bề mặt có nhiều lỗ rỗng hoặc thô ráp, dễ bám bụi
Bề mặt trần nhà có nhiều lỗ rỗng hoặc kết cấu thô ráp là nơi tích tụ bụi và mạt bụi tốt hơn bề mặt nhẵn. Khi tích tụ lâu ngày mà không được vệ sinh, lượng bụi này sẽ rơi xuống và hòa lẫn vào không khí trong phòng định kỳ, trở thành tác nhân gây dị ứng phổ biến nhất trong nhà ở.
Cách nhận biết: Quan sát bằng mắt xem bề mặt trần có các vết bụi bám thành từng mảng theo hoa văn bề mặt hay không. Nếu có vết bụi tích tụ rõ rệt mặc dù đã vệ sinh các khu vực khác trong nhà thường xuyên, có thể là do bề mặt trần dễ bám bụi hơn bình thường.
5. Vết ố vàng hoặc vết nước trên bề mặt trần
Vết ố vàng nâu hoặc vết loang hình tròn trên bề mặt trần là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy từng có tình trạng rò rỉ nước hoặc tích tụ độ ẩm tại khu vực đó, thường đi kèm với nấm mốc phát triển bên trong tấm trần ngay cả khi bề mặt đã khô ráo. Bào tử nấm mốc là tác nhân gây dị ứng mạnh và có thể phát tán liên tục trong không khí nếu không được khắc phục.
Cách nhận biết: Thường xuyên kiểm tra bề mặt trần nhà, đặc biệt là sau mùa mưa hoặc sau khi gặp sự cố rò rỉ mái nhà/đường ống nước. Nếu phát hiện các vết ố, dù mờ cũng không nên bỏ qua vì có thể có những hư hỏng âm ỉ bên trong mà mắt thường không nhìn thấy từ bên ngoài.
Lựa chọn vật liệu triệt tiêu vấn đề từ gốc
Cả 5 điểm lưu ý trên đều có điểm chung là "vật liệu có chứa thành phần hữu cơ" như bột giấy hoặc cellulose là yếu tố chính tạo điều kiện cho độ ẩm và nấm mốc phát triển, bởi nấm mốc cần chất hữu cơ làm thức ăn để sinh trưởng. Nếu lựa chọn vật liệu trần được sản xuất từ 100% sợi khoáng nguyên chất, không pha trộn bột giấy hay cellulose như một số dòng trần tiêu âm chất lượng cao, sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nấm mốc phát triển ngay từ gốc. Hơn nữa, bề mặt tấm phẳng mịn, đồng đều còn dễ lau chùi hơn, giúp giảm bám bụi trên bề mặt.
Đối với những ngôi nhà đang có kế hoạch thay thế trần nhà hoặc đang xây mới, việc cân nhắc thành phần vật liệu ngay từ khâu lựa chọn là khoản đầu tư cho chất lượng không khí trong nhà lâu dài, hiệu quả hơn nhiều so với việc khắc phục hậu quả về sau. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm thông tin về các vật liệu trần phù hợp với ngôi nhà của mình, hãy nhắn tin trò chuyện ngay với đội ngũ Trandar Acoustics. Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn cho bạn.